گوش دادن
گوش کردن یکی از چهار عنصر ارتباطی است که کمتر از بقیه موارد به آن توجه شده است . برخلاف اینکه ممکن است عجیب به نظر برسد اما کودکانتان پیامهای خاصی از شیوه گوش کردنتان دریافت میکنند . گوش کردن، یکی از راههایی است که شما به آنها عزت واحترام گذاشته و خودپنداره و احساس ارزشمندیشان را میسازید. گوش کردن راهی است که مشارکت کودکان را در زندگی تشویق کرده و ایدهها، افکار و عقایدشان را پرورش میدهید و همچنین راهی است برای گفتن اینکه “برای من مهمی ” گوش کردن ، از یک فعل منتج میشود و یک عمل فعالانه است. اما اغلب مردم، شنونده فعالی نیستند. والدین چطور میتوانند ادعا کنند گوش میدهند، در حالی که هنوز انگشتانشان دارد روی صفحه کلید میچرخد و نصفه نیمه گوش میدهند؟ این بدان معنا نیست که شما نمیتوانید همزمان چند کار را انجام دهید. من معتقدم که شما همزمان میتوانید دو یا سه کار را انجام داده و به فرزندتان هم گوش کنید. مساله توانایی انجام دادن چند تکلیف به صورت همزمان نیست، بلکه مساله درک کودک از انجام چند تکلیف همزمان است. آیا او ارزش تمام توجه شما را ندارد؟
توصیه هایی برای گوش دادن موثر
- کودکتان را نادیده نگیرید
به زودی، او دیگر نمیخواهد با شما صحبت کند. وقت زیادی ندارید! قدر این صحبت کردنها را بدانید.
- وقتی کودکتان با شما صحبت میکند، به او توجه کنید
بدن خود را برای کودک پذیرا نگه دارید. به طرف او بچرخید، آماده دریافت کلمات او باشید و از صحبت او تقدیر کنید. اگر به نظر میرسد آنچه کودکتان در حال گفتنش است بیش از یک گوش دادن کوتاه به طول میانجامد و شما نمیتوانید صبر کنید، رو به کودکتان بگویید “میخوام به تو گوش بدم اما الان نمیتونم کاملا بهت توجه کنم. به زودی بهت گوش میدم. حرفاتو نگهدار، هر زمانی وقتش شد بهت میگم “. حتی میتوانید این را هم اضافه کنید: “بذار چیزی که میخواستی بهم بگی و یا بپرسی رو یادداشت کنم تا در ذهنم بمونه “. مهمتر از همه این است که مطمئن باشید بعدا به سمت کودکتان میروید و به او میگویید که هم اکنون میتواند صحبتش را ادامه دهد. از این طریق، او یک درس مهم را درباره به تاخیر انداختن لذتها و خواستهها یاد مىگیرد و به نیازش برای صحبت کردن با شما نیز احترام گذاشته میشود.
- به زبان بدن کودک توجه کنید
درست همانند یک فرد بزرگسال ، کودکتان با بدن و حالتهای چهرهاش، درباره آنچه واقعا احساس میکند و یا نیاز دارد، به شما پیامهایی میدهد.
وسط حرف کودک نپرید
شکل دادن به فکر و پیدا کردن کلمه مناسب برای بیان افکار، برای کودک زمان بر است . اغلب، ذهن آنها سریع تر از زبانشان کار می کند. به آنها زمانی را که برای حرف زدن نیاز دارند، بدهید.
- آنچه کودک گفته را تکرار کنید
اگر متوجه آن چه کودک گفته نشدید و یا مطمئن نیستید چطور پاسخ دهید (به ویژه زمانی که کودک درباره احساسش صحبت میکند) بسیار مفید است آنچه را شنیدهاید تکرار کنید. از این طریق، نه تنها کودک میداند شما به او گوش کردهاید، بلکه احساس ارزشمندی نیز خواهد کرد.
- یک شنونده فعال باشید
سعی کنید کشف کنید کودکتان واقعا چه میگوید. در اینجا معمولا دو پیام منتقل میشود: کلماتی که کودک میگوید و معنایی که پشت کلماتش نهفته است. لحظهای برای دریافت هر دو صبر کنید. این یعنی یک شنونده فعال بودن.
به کلمات و معنای پشت آنها پاسخ دهید
شما میتوانید با پاسخ به کلمات، تکرار و یا تصدیق آنچه کودک گفته شروع کنید .” تو واقعا همین الان شیرینی میخوای؟” ریسک کنید و به معنای ضمنی حرفهای او پاسخ دهید. اگر اشتباه کرده باشید، کودک صمیمانه شما را متوجه خواهد کرد ! “من فکر میکنم تو به من گفتی که واقعاً گرسنهای و نمیتونی واسه نهار صبر کنی. میتونی کمی هویج (یا هر چیز دیگری) بخوری.”
اگر کودک گفت “اما من شیرینی میخوام.” شما می توانید پاسخ دهید “بله، میدونم شیرینی میخوای و میتونی اونا رو بعد از نهار (یا هر زمان دیگری )بخوری؛ اما الان اگر گرسنه ای میتونی هویج بخوری”
به واسطه گوش کردن فعال، شما میتوانید به نیازهای کودک احترام بگذارید و حتی آن را گسترش دهید، بدون اینکه آنها را فورا برآورده کنید. “خیلی شیرینی دوست داری ؟ چه نوع شیرینیای میخوای؟ ویفر یا بیسکوئیت کرمدار؟ چقدر میخوای؟ یکی يا دوتا؟ باشه. تو دو تا شیرینی خامهای میخوای. میتونی اونا رو به عنوان خوراکی بعد از خواب ظهر داشته باشی. من اونا رو اینجا میذارم و منتظر تو هستند تا هر وقت بیدار شدی بخوریشون.”
به واسطه این پاسخها، کودک احساس میکند که شنیده شده و فقط از سر باز نشده. شنونده فعال میگوید: “من واقعا میخوام بدونم چی میخوای و چه احساسی داری” برخی اوقات، تائید شدن از شدت تلخی پاسخ منفی که به کودک داده میشود میکاهد.
خلاصه و اقتباس از کتاب "فقط بگو چه کار کنم"، نوشته بتسی براون بران