خلاصهای از آنچه باید از ADHD بدانیم
ADHD چیست؟
اختلال کمبود توجه/بیش فعالی (که قبلا به عنوان اختلال کمبود توجه یا ADD شناخته میشد) یک اختلال عصبی رفتاری است که با علائم اصلی بی توجهی، حواس پرتی، بیش فعالی و تکانشگری مشخص میشود. تصور میشود که بیشفعالی شایعترین اختلال سلامت روان دوران کودکی است که شیوع آن در کودکان بین 5 تا 11 درصد تخمین زده میشود. تصور بر این است که ADHD در بزرگسالی کمتر شایع است و تقریباً 2 تا 5 درصد بزرگسالان تشخیص داده میشوند.
علائم ADHD می تواند با کار، مدرسه، وظایف خانه و روابط تداخل داشته باشد و مدیریت این اختلال می تواند هم برای کودکان و هم برای بزرگسالان چالش برانگیز باشد. خوشبختانه، درمانهایی وجود دارند که نشان داده شدهاند که مؤثر هستند، هر کسی که تحت تأثیر اختلال کمبود توجه و بیش فعالی قرار دارد میتواند مهارتهای مقابلهای را یاد بگیرد تا مشکلات خود را حل کند و استعدادهای خود را بهرهبرداری کند – همانطور که بسیاری از افراد موفق با اختلال کمبود توجه و بیش فعالی انجام دادهاند.
ADHD چگونه به نظر می رسد؟
برای برخی از کودکان و بزرگسالان مبتلا به ADHD تمرکز بر روی وظایف در مدرسه یا محل کار دشوار است و ممکن است اغلب رویاپردازی کنند. کودکان مبتلا به ADHD ممکن است دچار اختلال، سرکشی یا مشکل در کنار آمدن با والدین، همسالان یا معلمان شوند. کودکانی که به ویژه با بیشفعالی و تکانشگری دست و پنجه نرم میکنند، اغلب چالشهای رفتاری دارند که مدیریت آنها برای بزرگسالان دشوار است.
از سوی دیگر، بزرگسالان ممکن است بیشتر احساس ناراحتی یا بیقراری کنند. اگر آنها با تکانشگری دست و پنجه نرم کنند، ممکن است تصمیمات عجولانهای بگیرند که بر زندگی آنها تأثیر منفی بگذارد. هم برای کودکان و هم برای بزرگسالان، عملکرد اجرایی (برنامه ریزی، تنظیم عاطفی، و تصمیم گیری) نیز اغلب تحت تأثیر قرار میگیرد. بسیاری از کودکان و بزرگسالان علائم بیشفعالی یا بیتوجهی ADHD را نشان میدهند، اما این امکان نیز وجود دارد که هر دو مجموعه علائم با هم وجود داشته باشند، که معمولاً به آن ADHD نوع ترکیبی میگویند.
آیا ADHD واقعی است؟
اکثر روانپزشکان و روانشناسان بر این باورند که ADHD واقعی است. این بیماری در خانوادهها وجود دارد (که ریشههای ژنتیکی را نشان میدهد) و شواهد عصبی نشان دادهاند که با تغییرات در رشد و تکامل مغز مرتبط است. ADHD همچنین به وضوح با مشکلات تحصیلی، کاری و روابط مرتبط است – و به درمان پاسخ میدهد – که نشان میدهد اعتبار بالینی دارد. اما اینکه آیا این اختلال بیش از حد تشخیص داده شده و بیش از حد درمان شده است – یا اینکه آیا منعکس کننده مجموعهای از ویژگیهای تکامل یافته است که در دنیای امروز کمتر سازگار شده است – به طور گسترده مورد بحث است.
چه چیزی باعث ADHD می شود؟
مانند بسیاری دیگر از اختلالات سلامت روان، علل ADHD همچنان در دست بررسی است. ژنها نقش کلیدی ایفا میکنند، مانند تأثیرات محیطی، مثل قرار گرفتن در معرض سموم در رحم و تجربیات آسیب زای اولیه. از آنجایی که ADHD یک اختلال رفتاری است، انتظارات از رفتار مناسب، به ویژه در کودکان، احتمالاً در برخی موارد بر تشخیصها تأثیر میگذارد.
ADHD چگونه درمان می شود؟
کارشناسان در مورد اینکه آیا درمان ADHD باید در درجه اول رفتاری باشد (درمان، آموزش توجه، افزایش بازی، ساختار بیشتر) یا دارویی باشد مباحث زیادی داشتهاند. چندین مطالعه بزرگ به این نتیجه رسیدهاند که ترکیبی از هر دو ممکن است موثرترین راه باشد.
آیا ADHD ژنتیکی است؟
شواهد قابل توجهی نشان میدهد که ADHD دارای زیربنای ژنتیکی و محیطی است. به عنوان مثال، مطالعات دوقلوها نشان داده است که در دوقلوهای همسان، احتمال ابتلای هردو قل به ADHD یا نشان دادن رفتارهای شب بیشفعالی به طور قابل توجهی بیشتر از دوقلوهای غیرهمسان است. هیچ ژن واحدی وجود ندارد که “مسئول” ADHD باشد. در عوض، مانند بسیاری از بیماریهای روانپزشکی، تصور میشود که با بسیاری از انواع ژنتیکی مرتبط است، که تنها برخی از آنها کشف شدهاند.
آیا ADHD یک بیماری از زمانهای مدرن است؟
بعضی از متخصصان استدلال میکنند که آنچه ما ADHD مینامیم در واقعیت یک “بیماری تمدن” است – یعنی اختلالی که به علت عدم تطابق بین ریشههای تکاملی انسانها و محیط مدرن ما به وجود میآید. به عنوان مثال، سطوح انرژی بالا ممکن است برای یک شکارچی مفید باشد، اما در یک کلاس مدرن مشکلاتی ایجاد میکند. برخی از متخصصان برجسته توسعه کودکان خاطرنشان کردهاند که افزایش اخیر در تشخیصهای ADHD با افزایش تمرکز (به ویژه در مدارس آمریکا) بر روی آزمونهای استاندارد سخت و کاهش زمان بازی همزمانی داشته است – که نشان میدهد حداقل برخی از کودکانی که تشخیص ADHD دادهشدهاند در محیطهایی قرار دادهشدهاند که ناهماهنگی تکاملی را تشدید میکند.
من همیشه احساس بی قراری میکنم. آیا من ADHD دارم؟
در حالی که بیقراری قطعاً یکی از جنبههای ADHD است، این وضعیت پیچیدهتر از بیقراری فیزیکی است. اگر علاوه بر بیحوصلگی مداوم، احساس شدید حواسپرتی را تجربه کنید که در موقعیتهای مختلف ادامه دارد، اغلب به صورت تکانشی رفتار میکنید، بیش از حد صحبت میکنید، برای انجام وظایف یا مدیریت زمان خود تلاش میکنید و یا در پروژههای مهم اشتباه میکنید، ممکن است علائم ADHD را نشان میدهید. درخواست ارزیابی از یک روانشناس اولین قدم برای دریافت تشخیص و شروع درمان است.
چگونه میتوانم به بهترین نحو به فرزندم کمک کنم تا ADHD خود را مدیریت کند؟
همه کودکان از عشق، ساختارمندی و ثبات بهره میبرند. کودکان مبتلا به ADHD به هر سه مورد نیاز دارند. از آنجایی که علائم ADHD و چالشهای تحصیلی و اجتماعی ناشی از آن میتواند به عزت نفس کودک آسیب برساند، والدین باید اقداماتی را برای یافتن درمانی مؤثر انجام دهند، به کودک کمک کنند تا نقاط قوت خود را شناسایی کند و از نیازهایش حمایت کنند، همانطور که میآموزد به تنهایی در جهان حرکت کند. والدین همچنین باید به کودک کمک کنند تا برنامههای روزمره را تنظیم کند، راهبردهای تحصیلی را که نیازهای خاص او را برطرف میکند، شناسایی کنند و مهارتهای اجتماعی لازم برای ایجاد دوستیهای پایدار را بیاموزند.
از PsychologyToday، ترجمه سوده مدرس